TCP Spirit พยาบาลลุ่มน้ำ “ชวนก๊วนไปแอ่วกว๊าน Limited” ที่จังหวัดพะเยา

Harmony
25 ตุลาคม 2563
TCP Spirit

หลายคนอาจจะไม่เคยรู้ว่าประเทศไทยได้ประสบกับปัญหาวิกฤตภัยแล้งที่รุนแรงและยาวนานที่สุดในรอบ 40 ปีในช่วงเดียวกับเหตุการณ์วิกฤติโควิด-19 ปริมาณน้ำฝนที่ทิ้งช่วงนานและน้อยลงกว่าเคยทำให้ผลผลิตทางการเกษตรเสียหายเป็นจำนวนมาก และบางพื้นที่ก็ขาดแคลนน้ำในการอุปโภคบริโภค “ทำอย่างไรให้มีน้ำใช้ตลอดปีและบริหารจัดการน้ำได้อย่างยั่งยืน” คือโจทย์ใหญ่ของชุมชน

ปีนี้ TCP Spirit จึงเปิดรับนักศึกษาคณะพยาบาลลุ่มน้ำศาสตร์เป็นปีที่ 2 พร้อมกับหลักสูตรพิเศษการจัดการลุ่มน้ำ Limited ที่ลิมิเต็ดด้วยจำนวนอาสาน้อยลงตามหลักการเว้นระยะห่างทางสังคม โดยเราอยากชวน “ก๊วน” ไป “แอ่วกว๊าน”  เรียนรู้การจัดการน้ำแบบล้านนาที่ลำห้วยตุ่น จังหวัดพะเยา

ตำบลบ้านตุ่น จังหวัดพะเยา เป็นต้นแบบการจัดการน้ำชุมชน ซึ่งมีต้นน้ำจากยอดดอยหลวง ผ่านที่ลุ่มเกษตรกรรมจนถึงกว๊านพะเยา อันเป็นทะเลสาบน้ำจืดขนาดใหญ่ทางภาคเหนือของประเทศไทยและเป็นแหล่งน้ำสำคัญที่เป็นชีวิตของคนพะเยา โดยเป็นแหล่งผลิตน้ำประปาเพื่ออุปโภคบริโภค และยังเป็นแหล่งที่อยู่ของปลาหลากชนิด ก่อนจะไหลลงสู่แม่น้ำอิงไปรวมตัวกับแม่น้ำโขงในจังหวัดเชียงราย

สายน้ำจากลำห้วยตุ่นก่อนที่จะไหลลงสู่กว๊านพะเยาก็มีการจัดสรรเพื่อกระจายให้ชาวบ้านได้ใช้ประโยชน์ตลอดสายน้ำ ไม่ว่าจะเป็นการขุดลำเหมืองเพื่อให้น้ำกระจายไปยังพื้นที่ต่าง ๆ และผันน้ำเข้านาผ่าน “ต๊างนา” หรือร่องน้ำที่ใช้ในการลำเลียงน้ำเข้านา เมื่อน้ำเต็มนาก็เอาหินก้อนใหญ่หรือกระสอบทรายมาปิดกั้นไว้แทนประตูน้ำ และหากจำเป็นในช่วงเก็บเกี่ยวที่ต้องเอาน้ำออกจากนาก็จะมีร่องน้ำที่ต่ำกว่าที่เรียกว่า “ยอยน้ำ” เพราะใช้ทยอยน้ำออกจากนานั่นเอง ระบบเหล่านี้ล้วนเป็นภูมิปัญญา Limited ที่หาดูได้ยากเพราะปัจจุบันมีระบบชลประทานเข้ามาแทนที่

แต่กว่าจะมีการจัดการน้ำอย่างเป็นระบบในทุกวันนี้ พื้นที่ลำห้วยตุ่นเองก็เคยถูกบุกรุกและแผ้วถางมาก่อน ป่าต้นน้ำกลายเป็นพื้นที่เกษตรกรรม พอเข้าหน้าแล้งก็แล้งจัด ส่วนหน้าฝนก็เกิดน้ำป่าไหลหลาก จนกระทั่งปี 2525 เมื่อ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรเสด็จฯ ไปทอดพระเนตรฝายทดนํ้าและเยี่ยมราษฎร ชาวบ้านจึงได้ทูลขออ่างเก็บน้ำซึ่งกลายเป็นอ่างเก็บน้ำแม่ตุ่นในเวลาต่อมา

“เราทำอ่างเสร็จในปี 2529 แต่ก็ยังมีน้ำไม่มาก เราต้องปิดป่าห้ามไม่ให้เข้าไปแผ้วถาง ช่วยกันปลูกเสริมฟื้นฟูและก็พัฒนากันมาเรื่อย ๆ ใช้เวลาถึง 25 ปีถึงจะมีน้ำกลับมาใช้ได้เหมือนเดิม เรื่องน้ำนี้เราก็ยังต้องทำอย่างต่อเนื่อง ปัจจุบันเราก็มีคณะกรรมการดูแลและมีข้อตกลงร่วมกัน ชาวบ้านที่ใช้น้ำก็จะมาลงแขกขุดลอกลำเหมือง ดายหญ้ากันทุกปี ไม่ใช่อยู่ปลายน้ำแล้วไม่ขึ้นมาดู แต่ต้องช่วยกันหมดทุกคน” บุ๊ค - ศตวรรษ คำสุ ผู้ประสานงานสถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำ (องค์การมหาชน) (สสน.) และชาวบ้านนักพัฒนาเล่าให้ฟังถึงความยากลำบากและระยะเวลาที่ยาวนานกว่าจะฟื้นฟูผืนป่าให้กลับมาอุ้มน้ำได้อีกครั้ง ที่สำคัญคือสร้างความร่วมมือร่วมใจกันของชาวบ้านให้มาดูแลแหล่งน้ำ “ของเขา” และ “ของเรา” ให้มีกินมีใช้อย่างยั่งยืน

TCP Spirit เป็นโครงการอาสาสมัครของกลุ่มธุรกิจ TCP ผู้ผลิตและจำหน่ายเครื่องดื่มชั้นนำของไทยและของโลก เช่น กระทิงแดง (เรดบูล) เรดดี้ สปอนเซอร์ แมนซั่ม เพียวริคุ และไฮ่!จึงอยากพาคนปลายน้ำอย่างพวกเรากลับไปดูแลต้นน้ำผ่านการลงมือทำและได้เรียนรู้การจัดการน้ำแบบล้านนา เพื่อส่งเสริมการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและความยั่งยืนของชุมชน ร่วมกับกลุ่มอาสาสมัครในพื้นที่ที่ได้ลงไปแลกเปลี่ยนเรียนรู้และเก็บเกี่ยวประสบการณ์

กิจกรรมครั้งนี้ เป็นการทำงานร่วมกับมูลนิธิอุทกพัฒน์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ และสถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำ (องค์การมหาชน) (สสน.) มุ่งสร้างความมั่นคงด้านน้ำให้กับชุมชน เพราะการมีน้ำหมายถึงความสามารถในการทำการเกษตรและการมีชีวิตอีกด้วย และขาดไม่ได้! รุ่นพี่ร่วมคณะสุดฮอทอย่าง อเล็กซ์ เรนเดลล์ TCP Spirit Brand Ambassador ที่ได้ทำงานเคียงข้างอาสาสมัคร TCP Spirit ทุกรุ่นมาเป็นปีที่ 3 แล้ว และในปีนี้ พิเศษขึ้นอีก เพราะ “พี่อเล็กซ์” เพิ่งได้เป็นทูตสันถวไมตรี โครงการสิ่งแวดล้อมแห่งสหประชาชาติ คนแรกของประเทศไทย (National Goodwill Ambassador for Thailand) จึงน่าจะมีเรื่องราวและมุมมองที่น่าสนใจจากการทำงานเพื่อสิ่งแวดล้อมในระดับวงกว้างขึ้นมาแบ่งปันกับทุกคน

เรียนรู้ผ่านการลงมือทำ

  • เราจะได้เรียนรู้การกักเก็บน้ำชุมชน ทั้ง ถังสำรองน้ำ แก้มลิง ไปจนถึงอ่างเก็บน้ำ ได้ลงมือทำความสะอาดถังสำรองน้ำ และปลูกหญ้าแฝกพืชมหัศจรรย์ที่ช่วยลดการพังทะลายของหน้าดิน ตามแนวทางในพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
  • เราจะไปเรียนรู้การจัดการน้ำชุมชน “บ้านตุ่นโมเดล” ที่มีคณะกรรมการแต่ละหมู่บ้านร่วมกันบริหารจัดการน้ำให้มีน้ำใช้ตลอดปี มีการลงแขกกัน เพื่ออนุรักษ์แหล่งน้ำและระบบการกระจายน้ำผ่านลำเหมืองหรือร่องน้ำเพื่อใช้ในการเกษตรกรรม และพาไปดู “แตปากฉลาม” เครื่องผันน้ำไปยังที่สูงโดยไม่ใช้พลังงานอันเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่น
  • เราจะได้ลงมือขุดลอกลำเหมืองที่ใช้ส่งน้ำ เพื่อให้ชาวบ้านได้มีน้ำใช้ตลอดทั้งปี
  • เราจะเป็นพยาบาลตรวจสุขภาพของแหล่งน้ำผ่านกิจกรรมนักสืบสายน้ำ หรือการสำรวจความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตเล็กๆ ที่อยู่ในน้ำ ไม่ว่าจะเป็นแมลง พืชน้ำ สัตว์ตัวเล็กในน้ำจืด และสังเกตน้ำกันอย่างถี่ถ้วนว่าตะกอนดิน สี หรือการไหลของน้ำเป็นอย่างไร เพื่อชี้วัดความสะอาดและความอุดมสมบูรณ์ของสายน้ำ
  • เราจะได้ขึ้นรถอีแต๋นแอ่วหมู่บ้าน ไปฟังบทเพลงจากสะล้อซอซึง และชิมปลาส้มของขึ้นชื่อจากกว๊านพะเยา

ห้องเรียนชุมชน

  • ชุมชนบ้านตุ่น ตำบลบ้านตุ่น จังหวัดพะเยา
  • โรงเรียนบ้านดอกบัว ตำบลบ้านตุ่น
  • ศูนย์ประชุมและลานกิจกรรมบ้านหม้อ
  • โฮงเฮียนกว๊านพะเยา

หลักสูตรเข้มข้น 3 วัน 2 คืน รับจำนวนจำกัด ลิมิเต็ด! เพียง 60 คน วันที่ 13 – 15 พฤศจิกายน 2563

ที่พัก

โรงแรมดีโฮเทล

การเดินทาง

ล้อหมุน ที่บริษัท ที.ซี.ฟาร์มาซูติคอล อุตสาหกรรม จำกัด (ที่อยู่ 288 ถนน เอกชัย แขวงคลองบางพราน เขตบางบอน กรุงเทพมหานคร) ในวันศุกร์ ที่ 13 พฤศจิกายน 2563 เวลา 06.00 น. เดินทางด้วยรถบัส ถึงโรงแรมดีโฮเทล เวลาประมาณ 20.30 น.

ขากลับ เดินทางในวันอาทิตย์ ที่ 15 พฤศจิกายน 2563 เวลาประมาณ 18:00 น. ด้วยรถบัส เดินทางถึงกรุงเทพฯ ในวันจันทร์ ที่ 16 พฤศจิกายน 2563 เวลา 06.30 น.

เงื่อนไขในการสมัครเข้าร่วมกิจกรรม

  • ลงทะเบียนและเข้าร่วมฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย
  • กิจกรรมนี้ขอสงวนสิทธิ์สำหรับผู้ที่มีอายุ 18 ปี ขึ้นไป
  • อาสาสมัครที่เข้าร่วมต้องไม่มีปัญหาสุขภาพร้ายแรงที่อาจกระทบต่อการเข้าร่วมกิจกรรมเดินป่าและกิจกรรมที่ต้องร่วมกันลงมือลงแรงทำงานอาสาสมัครที่ได้รับคัดเลือกเข้าร่วมกิจกรรมจะต้องยืนยันสิทธิ์เข้าร่วมด้วยการชำระเงินมัดจำ 1,000 บาท ภายในวันอาทิตย์ ที่ 8 พฤศจิกายน 2563 และจะได้รับเงินมัดจำคืนหลังการลงทะเบียนเข้าร่วมกิจกรรมในวันที่ 13 พฤศจิกายน 2563 (หากไม่สะดวกเข้าร่วมกิจกรรมจะไม่มีการคืนเงินทุกกรณี)
  • มีการทำประกันอุบัติเหตุให้กับผู้เข้าร่วมกิจกรรมทุกท่าน

วิธีการสมัคร

  • กรอกใบสมัครเข้าร่วมกิจกรรมที่นี่
  • เราจะปิดรับสมัครในวันพุธ ที่ 4 พฤศจิกายน 2563 เวลา 12.00 น. และจะประกาศรายชื่อผู้มีสิทธิ์เข้าร่วมกิจกรรมทางเว็บไซต์ TCP Group ในวันศุกร์ ที่ 6 พฤศจิกายน 2563 โดยคัดเลือกจากการตอบคำถามที่ผู้เข้าร่วมกิจกรรมส่งมา
  • โอนเงินมัดจำเพื่อยืนยันสิทธิ์เข้าร่วมกิจกรรมการคัดเลือกอาสาสมัครจะเป็นไปตามดุลยพินิจของผู้จัดและทีมงาน ทีมงานจะติดต่อผู้ที่ได้รับการคัดเลือกทางโทรศัพท์และแจ้งรายละเอียดกิจกรรมทางอีเมลที่ใช้สมัครเข้ามา
  • ผู้เข้าร่วมกิจกรรมไม่สามารถส่งต่อสิทธิ์ให้กับผู้อื่นได้ หากมีผู้สละสิทธิ์ ทางคณะผู้จัดกิจกรรมจะติดต่อรายชื่อสำรองลำดับถัดไป
  • จะไม่มีการคืนเงินมัดจำ 1,000 บาท หากมีการสละสิทธิ์หลังยืนยันสิทธิ์เข้าร่วมกิจกรรมแล้ว
  • การตัดสินของคณะผู้จัดกิจกรรมถือเป็นที่สิ้นสุด

โครงการอื่นๆ

Copyright © 2020 T.C. Pharmaceutical Industries Company Limited, All rights reserved.